Mooie voorjaarse vlinderweken

Het einde van februari en het begin van maart waren goede vlinderweken.
Door de relatief hoge temperaturen en het feit dat de zon volop scheen, zijn
veel van de vlinderoverwinteraars tevoorschijn gekomen en zijn ook de eerste
popoverwinteraars verschenen. Het begon op 25 februari, maar tot 9 maart
werden er veel, vooral citroenvlinders, gezien.
Op 25 februari was er een Nature Today-bericht over de te verwachten
vlindergolf die dag, en die bleek uit te komen. Er zijn die woensdag meer dan
5000 citroenvlinders gemeld op de invoerportalen. De citroenvlinder zit de hele
winter weggekropen in groenblijvende struiken en in takkenbossen. Klimop en
coniferen zijn bekende overwinteringsplekken. Ze zitten in winterslaap en dat
betekent dat ze hun spijsvertering op een laag niveau hebben en het vocht uit
hun lijf hebben verwijderd. Ook maken ze een soort antivries aan en dat samen
zorgt ervoor dat ze lage temperaturen prima kunnen overleven. In het voorjaar
maken ze zich weer klaar voor activiteit en als er dan zonnige en relatief warme
dagen zijn, komen ze massaal tevoorschijn. Het is dan ook de eerste echte
lentebode onder de vlinders. Of het een goed jaar wordt voor de
citroenvlinder, is nu nog niet te zeggen. Door het mooie weer waren er veel
actief, maar het gaat erom hoe de voortplanting zal gaan.

De waarnemingen van de citroenvlinder in februari en begin maart 2026 (Bron:
Kars Veling; kaartje: NDFF)

Grote vos veel te zien op zandgronden
Een andere vlinder die veel is gemeld dit voorjaar, is de grote vos. Ook dit is
een vlinderoverwinteraar. De grote vos is er, net als de citroenvlinder, altijd
snel bij als er in het vroege voorjaar mooie dagen zijn. De meeste kans op het
zien van een grote vos heb je van eind februari tot begin april. Dan planten ze
zich voort. De nakomelingen verschijnen in juni, maar deze gaan snel in rust en
kruipen weg in holle bomen en onder houtstapels en zijn dus in de zomer
minder te zien. De grote vos was een jaar of twintig, dertig geleden vrijwel
verdwenen uit ons land. Sinds 2010 is de soort aan een opmars bezig en wordt
hij op veel plekken gezien en plant hij zich voort. Er worden regelmatig
rupsennesten gemeld. De rupsen van de grote vos leven op diverse loofbomen.
Onder andere wilgen en kerssoorten, maar ook iepen worden als waardplant
gebruikt. Terwijl de citroenvlinder verspreid door het hele land wordt gezien, is
de grote vos wel sterk gebonden aan de zandgronden.

De waarnemingen van de grote vos in 2026, tot begin maart (Bron: Kars Veling;
kaartje: NDFF)

Tekst en beeld: Kars Veling, De Vlinderstichting.nl
Kaartjes: Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF)